PROWADZIMY PRZEDSZKOLA, SZKOŁY I PLACÓWKI: CENTRUM REHABILITACJI EDUKACJI I OPIEKI, OŚRODKI ADOPCYJNE, PLACÓWKI PRAW DZIECKA I WSPARCIA RODZINY, DOMY WCZASÓW DZIECIĘCYCH, SZKOLNE SCHRONISKA MŁODZIEŻOWE, WARSZTATY TERAPII ZAJĘCIOWEJ, ŚRODOWISKOWE DOMY SAMOPOMOCY, OŚRODKI OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZE, ŚRODOWISKOWE OGNISKA WYCHOWAWCZE, ŚWIETLICE

CHRONIMY PRAWA DZIECI, POMAGAMY DZIECIOM OSIEROCONYM, UBOGIM ZAGROŻONYM MARGINALIZACJĄ I PATOLOGIĄ SPOŁECZNĄ, PRZEWLEKLE CHORYM I NIEPEŁNOSPRAWNYM

ORGANIZUJEMY WYPOCZYNEK LETNI I ZIMOWY, TURNUSY REHABILITACYJNE, PROFILAKTYCZNE

PROWADZIMY PRZEDSZKOLA, SZKOŁY I PLACÓWKI: CENTRUM REHABILITACJI EDUKACJI I OPIEKI, OŚRODKI ADOPCYJNE, PLACÓWKI PRAW DZIECKA I WSPARCIA RODZINY, DOMY WCZASÓW DZIECIĘCYCH, SZKOLNE SCHRONISKA MŁODZIEŻOWE, WARSZTATY TERAPII ZAJĘCIOWEJ, ŚRODOWISKOWE DOMY SAMOPOMOCY, OŚRODKI OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZE, ŚRODOWISKOWE OGNISKA WYCHOWAWCZE, ŚWIETLICE

PROWADZIMY RZECZNICTWO PRAW DZIECKA, SEJMIKI DZIECIĘCE I MŁODZIEŻOWE, PROGRAMY STREETWORKERSKIE, STAŁE PROGRAMY PROFILAKTYCZNE, ZAPOBIEGANIA PRZEMOCY

ORGANIZUJEMY SZKOLENIA, KONFERENCJE, SEMINARIA, HAPPENINGI, TURNIEJE RODZINNE, KONKURSY ARTYSTYCZNE, EKOLOGICZNE SPORTOWE.

 

 

 

Nr konta: Bank Pekao S.A. O/Warszawa 15 1240 6175 1111 0000 4569 8851

Dr Jerzy Serejski

(1926-1993)

 

     Dr Jerzy Serejski urodził się 12 stycznia 1926 r. w Warszawie. Jego ojcem był wybitny historyk prof. Marian Serejski (1897-1975). Od przyjścia na świat do 1940 r. mieszkał wraz z rodzicami w stolicy. Okupację przeżył na lubelskiej wsi. W ramach tajnego nauczania zdał małą maturę (1943r.), a po wojnie w Lublinie uzyskał świadectwo dojrzałości.

      Medycynę studiował w Łodzi do 1953 r. Specjalizację drugiego stopnia z higieny szkolnej uzyskał w 1963 r., a w 1971 r. zdobył stopień naukowy doktora medycyny, nadany mu przez Radę Wydziału Lekarskiego AM w Warszawie na podstawie pracy pt. „Teoria i praktyka higieny szkolnej w Polsce w latach 1945 – 1970”. Została nagrodzona przez PTH.

      Dzięki zdolnościom i dużej pracowitości szybko awansował w pracy zawodowej. Rozpoczął ją jako asystent w Zakładzie Higieny Ogólnej i Społecznej AM w Łodzi, a następnie pracował: w dziale klinicznym Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, w Zakładzie Higieny Szkolnej AM w Warszawie, w Wojewódzkiej Przychodni Higieny Szkolnej dla ówczesnego województwa warszawskiego (na stanowisku dyrektora), w Wydziale Nauki Departamentu Szkolnictwa Wyższego i Nauki MziOS (jako naczelnik), w Instytucie Matki i Dziecka – najpierw w charakterze specjalisty ds. szkolnej służby zdrowia, a następnie kierownika Pracowni Medycyny Szkolnej i wreszcie kierownika Zakładu Medycyny Szkolnej. Równolegle pracował także m.in. jako: lekarz szkolny w różnego typu szkołach, jako kierownik Poradni Międzyszkolnej Dzielnicy Wola oraz kierownik Poradni Endokrynologicznej w Stołecznej Przychodni Medycyny Szkolnej.

      Odbył też zagraniczne, specjalistyczne staże studyjne. Był w Czechosłowacji, gdzie zapoznawał się z problematyką higieny szkolnej oraz higieny pracy młodocianych. Jako stypendysta MZiOS był we Francji i Belgii, gdzie studiował zagadnienia fizjologii i patofizjologii okresu dojrzewania. Będąc stypendystą rządu francuskiego studiował wybrane zagadnienia medycyny szkolnej, kliniki okresu dojrzewania oraz orientacji zawodowej młodzieży. Podczas kolejnych studiów w Paryżu i Brukseli ukończył kurs specjalistyczny poświęcony medycznym i psychospołecznym aspektom dojrzałości szkolnej. Wyjeżdżał też do ZSRR, gdzie interesował się niepowodzeniami szkolnymi ucznia oraz metodyką badań masowych zbiorowości szkolnych.

     Posiada liczący się dorobek naukowo – badawczy, w specjalistycznej publicystyce, w pracy dydaktycznej i populizatorskiej.

    Ponad 100 jego prac zostało ogłoszonych drukiem. Kilkadziesiąt ekspertyz, referatów względnie doniesień w formie maszynopisów, druków powielanych znajduje się w dokumentacji licznych sympozjów i konferencji naukowych, w których brał udział.

    W pracy naukowo – badawczej zajmował się m.in.:ochroną zdrowia młodocianych robotników, uczniów szkół zawodowych oraz lekarskim poradnictwem zawodowym dla młodzieży, fizjologią okresu dojrzewania oraz opóźnień rozwoju somatycznego; sprawami teorytyczno – programowymi medycyny szkolnej i organizacji szkolnej służby zdrowia; organizacją i metodyką szkolnego systemu dyspanseryzacyjnego; higieną wychowania fizycznego w szkołach oraz metodyką pracy kolonii zdrowotnych; problematyką zdrowotną wsi ze szczególnym uwzględnieniem tematyki związanej z dzieckiem w szkole wiejskiej i młodzieżą wiejską; przyczynami i metodami prewencji niepowodzeń szkolnych; rozwojem stanu zdrowia i gotowością szkolną dzieci rozpoczynających obowiązek szkolny oraz w okresie nauczania początkowego; pracą koncepcyjną i empiryczną nad metodyką bilansów zdrowia oraz czynną opieką medyczną nad populacją szkolną; organizacją i metodyką zintegrowanych pediatrycznych rejonów szkolnych; problematyką kolonii zdrowotnych i higieną wypoczynku uczniów.

     Prace swoje publikował w licznych czasopismach krajowych i zagranicznych a także w pracach zbiorowych w wydaniach książkowych.

      Działalność dydaktyczną prowadził dla studentów IV roku wydziału lekarskiego z higieny ogólnej i społecznej, dla słuchaczy oddziału pediatrycznego AM w Warszawie z higieny szkolnej, a dla słuchaczy Studium Społeczno Pedagogicznego TPD z zakresu biomedycznych problemów wychowania.

      Brał czynny udział w licznych konferencjach, seminariach zjazdach naukowych, krajowych, międzynarodowych i zagranicznych. Zabierał głos w dyskusjach, wygłaszał doniesienia, koreferaty do referatów głównych a także referaty główne.

      Mieszkając w czasie okupacji na wsi poznał dole i niedole polskiego rolnika. Jego problemy stały się mu już bliskie do końca życia. Tu też zorganizowaną przez siebie biblioteką wiejską, rozpoczął swą społeczną służbę dla innych.

      Brał udział w ruchu oporu, najpierw w ZWZ -AK, a następnie w Batalionach Chłopskich. Po wojnie, w czasie studiów uczestniczył czynnie w działalności ZMW „Wici”(wchodził w skład władz wojewódzkich), a później w ZAMP. Organizował wyjazdy młodzieży studenckiej na wieś, tzw. „Patrole”, składające się z przyszłych lekarzy, rolników, pedagogów, psychologów i aktorów. Ci młodzi społecznicy pod przywództwem swego wodzireja – J. Serejskiego docierali do odległych ośrodków miejskich i wsi z oświatą, w tym z oświatą zdrowotną i rolną, a także kulturą. „Patrole” te spełniały rolę zbliżoną do powszechnie znanej działalności Uniwersytetów Ludowych.

      Na studiach i w pracy zawodowej duchowym przewodnikiem J. Serejskiego był prof. dr Marcin Kacprzyk, wybitny lekarz higienista, jeden z pionierów medycyny społecznej w Polsce. On to podtrzymywał i rozbudzał dalsze jego naukowe i społeczne zainteresowania higieną a także problematyką zdrowia na wsi. Pod wpływem swego najważniejszego nauczyciela, zaangażował się w działalność ZSL – u i ChTPD, skąd po zjednoczeniu ChTPD z RTPD (1949r.), rozpoczął działalność w zjednoczonej organizacji – TPD. Pozostał wierny działalności Towarzystwa do końca swego życia.

      Dr J. Serejski wchodził w skład najwyższych władz Towarzystwa. Był członkiem ZG TPD, następnie jego prezydium i wreszcie wiceprezesem ZG. Przez wiele lat przewodniczył Komisji Zdrowia, względnie inspirował i nadzorował jej działalność. Przewodniczył też Społecznemu Funduszowi Pomocy Dzieciom, powstałemu w okresie stanu wojennego. Był dyrektorem Kolegium Kształcenia Zawodowego. Odpowiadał z ramienia ZG za działalność zdrowotną i współdziałanie Towarzystwa ze służbą zdrowia.

      Działając w TPD dr J. Serejski dążył do tego, ażeby praca w organizacji w zakresie zdrowia była zgodna ze współczesnym rozumieniem opieki zdrowotnej i wychowania higienicznego. W swym opracowaniu „Opieka zdrowotna, wczasy dzieci i młodzieży” zamieszczonym w „Pedagogice TPD” napisał: „Zakres współcześnie pojmowanej opieki zdrowotnej nad dzieckiem nie sprowadza się do działalności czysto medycznych, mających za zadanie zwalczanie chorób, ale wkracza również w różne dziedziny wychowania”. Zaś .”...celem wychowania higienicznego jest zdobywanie przez dziecko nawyków i zamiłowań korzystnych dla zdrowia oraz określonej wiedzy, umożliwiającej rozumienie procesów i zjawisk zachodzących w organizmie i ich związków ze środowiskiem zewnętrznym. Wiedza ta stanowi podstawę późniejszego, świadomego stosowania wskazań higieny życia codziennego.”

      Jest wielką zasługą dr J. Serejskiego, że ogniwa Towarzystwa w swej działalności prozdrowotnej i opiekuńczo – wychowawczej zmierzały do tego, aby w rodzinie, w placówkach stałych i sezonowych, podczas różnych akcji i imprez dla dzieci i młodzieży, był wprowadzany w życie tak właśnie rozumiany cel wychowania higienicznego. Realizacji tego zadania służyła m.in.: działalność Towarzystwa na rzecz podnoszenia poziomu kultury pedagogicznej rodziców, szkolenie działaczy, pracowników a także kształcenie kadr TPD w Studium Społeczno Pedagogicznym w Helenowie oraz działalność populizatorska w „Przyjacielu Dziecka”

      Wyjątkowo cennym dorobkiem Towarzystwa jest pomoc dzieciom chorym poprzez organizację dla nich kolonii zdrowotnych. Koncepcję tych placówek wypracował dr J. Serejski będąc dyrektorem Wojewódzkiej Przychodni Higieny Szkolnej dla Województwa Warszawskiego, której, nawiasem mówiąc, był inicjatorem i organizatorem. On też, wspólnie z Zarządem Okręgu TPD Województwa Warszawskiego, przystąpił do organizacji w latach 50 pierwszych kolonii zdrowotnych dla dzieci wsi. Wstępne doświadczenia potwierdziły słuszność przyjętych założeń programowych i organizacyjnych tych placówek. Z roku na rok coraz więcej chorych dzieci było nimi obejmowanych. Coraz więcej też zarządów wojewódzkich TPD przystępowało do ich prowadzenia. Wzrastała też liczba profili organizowanych placówek, w tym także tych najtrudniejszych w realizacji. Niektóre ogniwa TPD zaczęły organizować także kolonie integracyjne.

      Kolonie zdrowotne zaczęli też prowadzić inni organizatorzy, np. władze oświatowe, kółka rolnicze. Jednakże wiodącą rolę spełniało zawsze TPD. W szczytowym okresie tej formy pracy, Towarzystwo obejmowało koloniami zdrowotnymi ponad 20 tysięcy chorych dzieci.

      Dzięki koloniom zdrowotnym, co okazało się równie ważne jak prowadzenie samych placówek, powstał system czynnej opieki medycznej nad dziećmi. Stały się one przedłużeniem opieki dyspanseryjnej określonej poradni specjalistycznej.

      Kolonie zdrowotne miały i mają szczególną wartość dla dzieci wsi, które w ciągu roku szkolnego są pozbawione możliwości systematycznych zabiegów leczniczo – korekcyjnych. Doświadczenia wykazały, że intensywność zabiegów i leczenia na kolonii wobec dziecka wiejskiego, daje rezultaty nie mniejsze niż u dzieci miast, korzystających z takich oddziaływań w ciągu roku szkolnego. W wymienionym wyżej opracowaniu J. Serejski napisał: „Generalnie rzecz biorąc, wspólne wysiłki TPD i służby zdrowia w zakresie kolonii zdrowotnych wskazują, jak bardzo zwielokrotniają się nasze możliwości, jeśli umiejętnie kojarzymy fachowy potencjał służby zdrowia ze zorganizowanym potencjałem sił społecznych.” I to właśnie J. Serejskiemu udało się nadzwyczaj dobrze.

     Z ramienia Prezydium ZG TPD dr J. Serejski inicjował i wspierał rozwój działalności Towarzystwa na rzecz dzieci niepełnosprawnych. Spontanicznie powstałym ruchom społecznym rodziców dzieci niepełnosprawnych zrzeszonych w specjalistycznych komitetach i kołach, służył radą, pomagał w pozyskiwaniu odpowiednich specjalistów, czynnie włączał się w realizację ich zadań.

      W oparciu o doświadczenia kół i komitetów specjalistycznych, a zwłaszcza Komitetu Pomocy Dzieciom Specjalnej Troski, który dał początek rozwojowi społecznych ruchów rodziców dzieci niepełnosprawnych, został opracowany dokument Towarzystwa, zawierający szczegółowe uwagi i wnioski poprawy opieki nad osobami niepełnosprawnymi w wieku rozwojowym (1982r.). Został on skierowany do wicepremiera Z. Komendera. Dokument ten uzyskał bardzo wysoką ocenę zarówno Rady ds. Rodziny, jak też Rady ds. Osób Starszych, Inwalidów i Osób Niepełnosprawnych. Stał się m.in. podstawą do powstania dokumentu rządowego: „Program opieki nad osobami niepełnosprawnymi w wieku rozwojowym, ich rehabilitacji i nauczania oraz pomocy ich rodzicom”. Głównym architektem dokumentu Towarzystwa był dr J. Serejski. To jego fachowości, umiejętnościom organizatorskim i redakcyjnym zawdzięcza on swój poziom i ostateczny kształt.

      Z inicjatywy dr J. Serejskiego w Specjalnym Ośrodku Szklono Wychowawczym TPD „Helenów” powstał w 1983 r. Dział Wieloprofilowego Usprawniania dla Dzieci Niepełnosprawnych Ruchowo. Placówka pionierska, unikalna w skali kraju. Podjęła się – jako pierwsza w kraju – próbę kompleksowego rozwiązywania problemów zdrowotnych, rehabilitacyjnych, oświatowych i opiekuńczo – wychowawczych dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym (mpdz) Wieloprofilowe, zindywidualizowane usprawnianie jest tu połączone z nauką bez odrywania dzieci od swych rówieśników oraz rodziny. Przed dziećmi, które dotychczas były skazane na izolację w rodzinie, „Helenów” stworzył warunki zbliżone do normalnych.

      Aktualnie Dział Wieloprofilowego Usprawniania stał się placówką na wskroś nowoczesną także i z tego względu, że stworzone tu zostały warunki materialne do pracy z dzieckiem niepełnosprawnym. Jest tu teraz basen, są gabinety fizykoterapeutyczne, jest szkoła dostosowana do realizacji celów integracyjnych. Posiada dużej miary zaangażowanych specjalistów. A wszystko to zostało zapoczątkowane przez dr J. Serejskiego i ludzi, których on pozyskał do pracy na rzecz dzieci z mpdz.

      Dr J. Serejski był inicjatorem i twórcą koncepcji pisma „Wspólna Troska” (kwartalnika). Był też jego pierwszym naczelnym redaktorem. Pismo wydawała Dolnośląska Fundacja „Pomoc Dzieciom”. Poświęcone było dzieciom z mpdz, a przeznaczone przede wszystkim dla rodziców tych dzieci oraz młodzieży niepełnosprawnej ruchowo wchodzącej w samodzielne życie. Zamieszczało artykuły poświęcone m.in. ruchowi społecznemu rodziców posiadających dzieci z mpdz, osiągnięciom nauki i praktyki światowej w diagnozowaniu, leczeniu i zapobieganiu uszkodzeniom układu ruchowego, doświadczeniom rodziców i różnorodnych specjalistów pracujących z ich dziećmi. Poza tym pismo zawierało porady prawne oraz przydatne dla rodziców informacje (np. o sprzęcie, literaturze). Zamieszczało też listy od czytelników.

      Dr J. Serejski odegrał też wyjątkowo ważną rolę w przekształceniu Studium Społeczno Pedagogicznego TPD, będącego na statusie Studium Nauczycielskiego, w trzyletnie Kolegium Kształcenia Zawodowego i powiązanie go z Wyższą Szkołą Pedagogiki Specjalnej. Był tego przedsięwzięcia inicjatorem i głównym organizatorem. Słuchacze Kolegium stali się formalnie studentami WSPS – u i mogli kontynuować studia na tej wyższej uczelni. Zapewnienie drożności kształcenia dla placówki edukacyjnej TPD było ważnym osiągnięciem. Trzyletnie Kolegium, powiązane z PWSP, zapewniło też wyższy poziom kształcenia. Słuchacze studiowali na trzech wydziałach: profilaktyki społecznej i resocjalizacji, wieloprofilowego usprawniania dzieci z mpdz oraz oligofrenopedagogiki. Studia na zreformowanej uczelni ukończyło już kilkuset słuchaczy. Część absolwentów bezpośrednio po studiach przystąpiło do pracy, część zdecydowała się na dalsze kształcenie i ukończyła WSPS (osiągnęła studia wyższe). Teraz, ze swą specjalnością, i ci po Kolegium i ci po studiach wyższych, służą dzieciom potrzebującym pomocy.

      Senat WSPS, w uznaniu zasług dr J. Serejskiego, nadał Kolegium jego imię.

      Dr J. Serejski był człowiekiem czynu, wielce uspołecznionym, świetnym organizatorem a przy tym wyjątkowo dociekliwym, rzetelnym, krytycznym, samokrytycznym, pracowitym, odpowiedzialnym i skromnym. Prace rozpoczęte konsekwentnie doprowadzał do zakończenia. Wiele wymagał od siebie, ale także i od innych, a od swych współpracowników w szczególności.

      Ma niemały wkład w rozwój i podnoszenie poziomu działalności Towarzystwa. Pozyskał dla organizacji, na szczeblu centralnym i ogniw terenowych, wielu wspaniałych lekarzy – społeczników, specjalistów o najwyższych kwalifikacjach, doprowadził do bliższego współdziałania TPD ze służbą zdrowia.

      Jego prace naukowe, dydaktyczne, publicystyczne oraz działania społeczne dobrze służyły ludziom a przede wszystkim dzieciom potrzebującym pomocy - chorym i niepełnosprawnym. Wiele mu zawdzięczają. Szkoda, że często chyba nawet o tym nie wiedzą.

      Trudno krótko odnotować wszystkie ważne dokonania dr J. Serejskiego na rzecz dzieci i Towarzystwa. Wymieniłem te, które subiektywnie uważałem za najważniejsze. Sądzę jednak, że dla dobra dzieci, a także dalszego doskonalenia służby społecznej – w tym tak że Towarzystwa, warto pełniej wykorzystać przemyślenia i twórczy dorobek jego życia, z którego na pewno nie wolno nam niczego uronić, co dobrze służyło dzieciom i Towarzystwu.

 

 

 

Bohdan Tracewski